Aleksandar Veliki (Aleksandar III Makedonski) (356–323) bio je kralj antičke Makedonije i jedan od najvećih vojnih genija u istoriji čovječanstva. Tokom svoje kratke vladavine, stvorio je jedno od najvećih carstava u istoriji, koje se protezalo od Grčke do Egipta i Indije, čime je zauvijek promijenio kulturni i politički pejzaž tri kontinenta.
Zanimljive činjenice
- Nikada nije izgubio nijednu bitku – uprkos tome što se često suočavao sa brojčano nadmoćnijim neprijateljima, Aleksandrova vojna taktika i strategija ostale su nepobijeđene tokom 15 godina ratovanja.
- Učitelj mu je bio slavni filozof Aristotel – otac Filip II angažovao je jednog od najvećih umova antike da podučava Aleksandra retorici, književnosti, nauci i filozofiji.
- Postao je kralj sa samo 20 godina – na prijestolje je stupio nakon atentata na svog oca 336. godine prije nove ere, brzo učvrstivši vlast nad grčkim gradovima-državama.
- Ukrotio je konja Bukefala kojeg se niko nije usudio jahati – primijetio je da se konj plaši sopstvene sjenke, pa ga je okrenuo prema suncu, a Bukefal mu je ostao vjeran pratilac kroz sve pohode.
- Riješio je nerješivi Gordijev čvor – prema legendi, ko odriješi ovaj komplikovani čvor postaće gospodar Azije. Aleksandar ga je jednostavno presjekao mačem.
- Osnovao je veliki broj gradova koji su nosili njegovo ime – najpoznatija je Aleksandrija u Egiptu, koja je postala vodeći centar nauke i kulture antičkog svijeta.
- Jedan grad je nazvao po svom konju – u čast svog vjernog saputnika Bukefala, koji je uginuo nakon bitke kod Hidaspa, osnovao je grad Bukefaliju u današnjem Pakistanu.
- Vjerovao je da je potomak grčkih heroja i bogova – njegova majka Olimpijada tvrdila je da mu je otac sam Zevs, dok je on sebe smatrao nasljednikom Ahila i Herakla.
- Egipćani su ga prihvatili kao faraona Egipta – nakon što je oslobodio Egipat od persijske vlasti, Egipćani su ga prihvatili kao božanstvo i vladara, a on je posjetio proročište u oazi Siva.
- Širio je helenističku kulturu širom Azije – njegovi pohodi omogućili su miješanje grčke kulture sa tradicijama Istoka, što je dovelo do nastanka helenističkog perioda.
- Imao je heterohromiju – prema istorijskim zapisima, jedno oko mu je bilo plavo, a drugo smeđe, što je dodatno doprinijelo njegovom mističnom izgledu.
- Oženio se persijskom princezom Roksanom – uprkos protivljenju svojih generala, oženio se kćerkom baktrijskog plemića, nastojeći da simbolično ujedini makedonsku i persijsku elitu.
- Njegova smrt u 32. godini ostala je misterija – umro je u Vavilonu 323. godine p.n.e., a teorije variraju od trovanja i malarije do tifusa ili posledica pretjeranog pijenja alkohola.
- Njegovo tijelo je bilo sačuvano u medu – kako bi se tijelo transportovalo do grobnice, stavljeno je u zlatni sarkofag ispunjen medom radi konzervacije.
- Njegov grob je jedna od najvećih misterija arheologije – iako se zna da je bio sahranjen u Aleksandriji i da su njegov grob posjetili Julije Cezar i Oktavijan Avgust, lokacija grobnice je vremenom izgubljena.