Libija je država smještena u Sjevernoj Africi na obali Sredozemnog mora, poznata po svojoj ogromnoj pustinjskoj teritoriji i bogatim prirodnim resursima. Kroz istoriju je bila raskrsnica različitih civilizacija, od Feničana i Grka do Rimljana i Italijana, što je ostavilo dubok trag na njenoj kulturnoj i arhitektonskoj baštini.
Zanimljive činjenice
- Četvrta je po veličini država u Africi – sa površinom od skoro 1,8 miliona kvadratnih kilometara, Libija se ubraja među najveće zemlje na kontinentu i u arapskom svijetu.
- Veći dio teritorije zauzima pustinja Sahara – čak 90% površine zemlje čine sušni pustinjski predjeli, zbog čega je život stanovništva uglavnom koncentrisan u plodnijim priobalnim pojasevima.
- Posjeduje najveće dokazane rezerve nafte u Africi – zahvaljujući bogatim nalazištima sirove nafte, Libija igra ključnu ulogu na globalnom tržištu energenata, a njena ekonomija se gotovo u potpunosti oslanja na ovaj sektor.
- Izgrađen je projekat „Velika vještačka rijeka“ – radi se o najvećem svjetskom sistemu za navodnjavanje koji crpi fosilnu vodu iz dubokih slojeva ispod Sahare i doprema je do gradova na sjeveru zemlje.
- Tripoli je glavni i najveći grad – smješten na sjeverozapadu države, Tripoli je kroz vijekove bio važna mediteranska luka, a danas je administrativni i ekonomski centar države.
- Dom je najbolje očuvanih rimskih ruševina – antički grad Leptis Magna, koji se nalazi na listi UNESCO-a, smatra se jednim od najljepših i najbolje očuvanih spomenika rimskog urbanizma izvan Italije.
- Zabilježene su ekstremno visoke temperature – decenijama se smatralo da je u mjestu El Azizia izmjerena najviša temperatura na Zemlji od 58 stepeni Celzijusa, mada su kasnija istraživanja korigovala te podatke.
- Stanovništvo je demografski neravnomjerno raspoređeno – više od 80% Libijaca živi u nekoliko velikih gradova uz obalu, dok su unutrašnji, pustinjski dijelovi zemlje gotovo nenaseljeni.
- Zvanični jezik je arapski – uz arapski jezik, koji je primaran u administraciji i školstvu, značajan dio starosjedilačkog stanovništva govori berberskim jezicima (tamazight).
- U prošlosti je bila italijanska kolonija – Italija je proglasila Libiju svojom kolonijom 1911. godine nakon rata sa Osmanskim carstvom, a zemlja je stekla punu nezavisnost tek 1951. godine.
- Oaza Ghadames naziva se „biserom pustinje“ – ovaj drevni grad prepoznatljiv je po specifičnoj arhitekturi i kućama koje su vertikalno podijeljene kako bi se olakšalo kretanje i život u ekstremnim vrelinama.
- Planine Akakus kriju hiljade praistorijskih crteža – ovi stijenski crteži datiraju od 12.000 godina prije nove ere i svjedoče o vremenu kada je Sahara bila zelena regija bogata florom i faunom.
- Libijska zastava je ranije bila potpuno zelena – pod vlašću Moamera Gadafija, Libija je bila jedina zemlja na svijetu koja je imala jednobojnu zastavu bez ikakvih simbola ili natpisa.
- Grad Kirena bio je važan centar antičke Grčke – osnovan u 7. vijeku prije nove ere, ovaj grad je bio poznat po svojoj filozofskoj školi i kao glavno tržište za ljekovitu biljku silfijum, koja je danas izumrla.
- Zemlja ima pet lokaliteta na listi svjetske baštine – zbog svoje bogate istorije, UNESCO je pod svoju zaštitu stavio arheološka nalazišta Leptis Magna, Sabrata, Kirena, Tadrart Akakus i stari grad Ghadames.