Zima je najhladnije godišnje doba koje na sjevernoj hemisferi traje od decembra do marta, a karakterišu ga niske temperature, snježne padavine i kraći dani. Tokom ovog perioda, priroda ulazi u fazu mirovanja, dok mnoge životinjske vrste koriste različite mehanizme adaptacije kako bi preživjele ekstremne uslove.
Zanimljive činjenice
- Zimski solsticij označava najkraći dan u godini – to je trenutak kada je nagnutost Zemljine ose najudaljenija od Sunca, što rezultira najdužom noći i zvaničnim početkom astronomske zime.
- Zemlja je zapravo najbliža Suncu tokom zime na sjeveru – fenomen poznat kao perihel dešava se u januaru, što potvrđuje da godišnja doba uzrokuje nagib Zemljine ose, a ne udaljenost od Sunca.
- Svaka pahulja snijega ima šest krakova – zbog molekularne strukture leda, kristali snijega se uvijek formiraju u heksagonalnim oblicima, iako su njihovi detaljni obrasci unikatni.
- Snijeg nije bijele boje – on je zapravo proziran, ali nam se čini bijelim jer se sunčeva svjetlost podjednako odbija od mnoštva površina kristala leda koji čine pahulju.
- Najveća pahulja ikada zabilježena imala je prečnik od 38 centimetara – prema Ginisovoj knjizi rekorda, ovaj ogromni kristal pao je u državi Montana u SAD-u tokom oluje 1887. godine.
- Mnoge životinje ulaze u stanje hibernacije – tokom zime, vrste poput medvjeda ili određenih glodara drastično usporavaju metabolizam i tjelesnu temperaturu kako bi sačuvale energiju.
- Voda se širi kada se smrzava – za razliku od većine drugih tečnosti, voda postaje manje gusta u čvrstom stanju, zbog čega led pluta na površini jezera i rijeka omogućavajući opstanak vodenom svijetu.
- Postoji iracionalni strah od snijega koji se naziva hionofobija – osobe sa ovim poremećajem osjećaju snažnu anksioznost i paniku pri pomisli na snježne padavine ili niske temperature.
- Najniža izmjerena temperatura na Zemlji iznosi -89,2 stepena Celzijusa – ovaj ekstremni rekord zabilježen je na istraživačkoj stanici Vostok na Antarktiku tokom zime 1983. godine.
- Sobovi mijenjaju boju očiju tokom zime – njihove oči postaju plave kako bi bolje detektovale slabu svjetlost tokom dugih polarnih noći, dok su tokom ljeta zlatne boje.
- Grmljavina tokom snijega je rijedak meteorološki fenomen – poznat kao „snježna grmljavina“ (thundersnow), ovaj proces se javlja kada se snažne uzlazne struje toplijeg vazduha sretnu sa veoma hladnim slojevima atmosfere.
- Biljke prolaze kroz fazu mirovanja ili dormancije – kako bi preživjele mraz, biljke zaustavljaju rast i odbacuju lišće, dok četinari imaju poseban vosak na iglicama koji ih štiti od isušivanja.
- Snijeg djeluje kao odličan toplotni izolator – svježi snijeg sadrži visok procenat zarobljenog vazduha, što pomaže životinjama u jazbinama da zadrže tjelesnu toplotu uprkos niskim spoljašnjim temperaturama.
- Pahulje padaju prosječnom brzinom od oko 5 kilometara na sat – brzina pada zavisi od veličine pahulje, vlažnosti vazduha i jačine vjetra u nižim slojevima atmosfere.
- Nedostatak sunčeve svjetlosti zimi utiče na ljudsko raspoloženje – zbog kraćih dana kod mnogih ljudi dolazi do pada nivoa serotonina, što može izazvati sezonski afektivni poremećaj.