Berberi, koji sami sebe nazivaju Amaziri (Imazighen), predstavljaju autohtono stanovništvo Sjeverne Afrike. Njihova istorija seže hiljadama godina unazad, mnogo prije dolaska Arapa na ove prostore. Od vrhova planine Atlas do prostranstva Sahare, Berberi su uspjeli da sačuvaju svoj jedinstveni identitet, jezik i običaje, prkoseći brojnim osvajačima kroz vijekove.
Zanimljive činjenice
- Njihovo pravo ime znači „Slobodni ljudi“ – naziv „Berber“ potiče od grčke riječi „barbaros“, dok oni sebe nazivaju Amaziri, što na njihovom jeziku simbolizuje slobodu i ponos.
- Naseljavaju ogromno područje Sjeverne Afrike – Berberi žive u Maroku, Alžiru, Tunisu, Libiji, Egiptu, ali i u saharskim predjelima Malija, Nigera i Mauritanije.
- Imaju sopstveno pismo staro hiljadama godina – pismo se zove tifinag (Tifinagh) i sastoji se od geometrijskih simbola. Danas se ponovo zvanično koristi u Maroku i Alžiru.
- Zastava Amazira simbolizuje prirodu i narod – plava boja predstavlja Sredozemno more i okean, zelena planine, a žuta pustinju Saharu. U centru je crveni simbol „Z“ koji predstavlja slobodnog čovjeka.
- Izmislili su kuskus – ovo svjetski popularno jelo od pšenične krupice je izvorni berberski izum i osnova je njihove ishrane već vijekovima.
- Poznati su po nomadskom načinu života – iako su mnogi danas naseljeni u gradovima, veliki dio Berbera i dalje praktikuje sezonsko seljenje stoke između planina i ravnica.
- Njihova arhitektura je prilagođena ekstremima – grade fascinantna utvrđena sela poznata kao ksarovi, napravljena od blata i slame, koja pružaju odličnu izolaciju od ljetne žege i zimske hladnoće.
- Žene imaju veoma visok status u društvu – u mnogim berberskim zajednicama, žene su čuvarke kulture i tradicije, a u nekim plemenima, poput Tuarega, nasljeđe se prati po majčinoj liniji.
- Tradicionalno se prepoznaju po tetovažama lica – berberske žene su se nekada tetovirale po čelu, bradi i obrazima. Svaka tetovaža je nosila značenje o porijeklu, bračnom statusu ili zaštiti od zlih duhova.
- Dali su svijetu poznate istorijske ličnosti – čuveni rimski car Septimije Sever, filozof Sveti Avgustin, pa čak i veliki putnik Ibn Batuta bili su berberskog porijekla.
- Njihova muzika je osnova „pustinjskog bluza“ – ritmovi Berbera, praćeni instrumentima poput lutnje (lotar) i bubnjeva (bendir), snažno su uticali na modernu afričku muziku.
- Arganovo ulje je njihov „tečni dar“ – drvo argana raste skoro isključivo u Maroku, a berberske žene vijekovima ručno proizvode ovo dragocjeno ulje koje se koristi u kozmetici i ishrani.
- Kalendar im se razlikuje od našeg – Berberi imaju svoj poljoprivredni kalendar. Prema njihovom računanju vremena, trenutno se nalaze u 2976. godini (broje godine od stupanja berberskog faraona Šešonka I na egipatski prijesto).
- Mnogi govore najmanje tri jezika – osim maternjeg berberskog (tamazigt), većina tečno govori arapski i francuski, što ih čini jednim od najviše višejezičnih naroda u Africi.
- U Tunisu i dalje žive u pećinama – u mjestu Matmata, neki Berberi i dalje žive u tradicionalnim „trogloditskim“ kućama ukopanim u zemlju, koje su postale poznate širom svijeta jer su poslužile kao set za film „Ratovi zvijezda“.